Industrieel erfgoed krijgt toeristische invulling

Bedrijfsmecenassen Ruud Koppens en Huub Raemaekers en wethouder Wendy van Eijk.

Ruud Koppens, Wendy van Eijk en Huub Raemaekers Fotografie: Irene van Wel

Met plannen voor een brouwerijmuseum, Bed and Breakfast en uitzichtpunt op het dak hebben Ruud Koppens en Huub Raemaekers de Mouttoren gered van de slopershamer. Als ware beschermheren hebben de ondernemers het industrieel erfgoed weten te behouden voor de toekomst. Het ontwerp van de Weerter architect Pierre Weegels wordt stijlvol ingepast in het bouwplan van Bouwbedrijven Jongen langs de Zuid-Willemsvaart.

Door Wesley Hegge

In 1969 kwam er een einde aan de Wertha Brouwerij. Nagenoeg alle gebouwen gingen tegen de grond. Alleen de Mouttoren en het kantoor bleven staan. Het had weinig gescheeld of ook de toren zou vijftig jaar na sluiting van de brouwerij alsnog gesloopt worden om plaats te maken voor een woontoren.

Beeldbepalend element
Daar hebben de ondernemers een stokje voor gestoken. Nadat een onderzoeksbureau concludeerde dat de toren waardevol was als industrieel erfgoed, meldden de onder nemers zich bij de gemeente. “Er is in Weert veel industrie geweest en bijna alles is weg”, zegt Ruud Koppens, eigenaar van ETF Group uit Nederweert. “Dat vind ik eeuwig zonde. Het balletje is gaan rollen toen Huub hoorde dat ik hier mee bezig was. Vanuit zijn interesse voor de Wertha Brouwerij heeft hij op enig moment contact met mij opgenomen. Samen hebben we plannen ontwikkeld die passen bij een duurzame herbestemming.”

Lees verder onder de afbeelding.

De Mouttoren, opgetrokken in schoon metselwerk, doet qua vormgeving denken aan de Nieuwe Zakelijkheid. De toren van circa 25 meter hoog dateert uit 1941 – 1942 en is van de hand van architect Pierre Weegels uit Weert. Het bouwwerk werd gebruikt voor de opslag van mout en gerst en telt vier verdiepingen waarvan er drie bruikbaar zijn: de begane grond, eerste verdieping en zolder.

Duurzame herbestemming
Op de begane grond en eerste verdieping wordt een Werthamuseum gevestigd met een proeflokaal. “Ik liep al tien jaar met het idee voor een Werthamuseum”, zegt Huub Raemaekers, die naast ondernemer ook penningmeester is van Stichting Wertha Bier. Hij beschikt over een unieke verzameling en brouwt het ‘bier van weleer’ in de Weerter Stadsbrouwerij. De komende tijd gaat hij onderzoeken hoe het museum eruit komt te zien.

Lees verder onder de afbeelding.

Hij heeft er alle vertrouwen in dat er zowel inwoners van Weert als (dag)toeristen interesse hebben de Mouttoren te bezoeken. “Het is een beeldbepalend element aan de Industriekade. Het ligt op een goed bereikbare locatie en aan een aantal recreatieve routes. Maar misschien belangrijker nog: het is een cultuurhistorisch waardevolle plek. Er is moeilijk een betere plek denkbaar om het verhaal van de industrialisatie van Weert, de betekenis van de Zuid-Willemsvaart voor Weert en de Wertha Bierbrouwerij te vertellen.”

De derde verdieping is niet exploitabel omdat hier silo’s gesitueerd zijn. Koppens: “Die maken deel uit van de constructie en kunnen niet gesloopt worden. Op de zolderverdieping wordt een luxe B&B ingericht. Het is de eerste Bed and Breakfast in een Mouttoren. Op het dak komt een uitkijkpunt.”

De gemeenteraad van Weert heeft onlangs ingestemd met de plannen. De kosten voor de restauratie van de buitenkant, inclusief de buitenlift voor toegang tot de verschillende verdiepingen, worden geraamd op 350.000 euro. De gemeente investeert250.000 euro voor behoud van de Mouttoren en het toegankelijk maken.

Daarmee staat Koppens niets meer in de weg om het eigendom over te nemen van Bouwbedrijven Jongen. “Het gaat nu onderdeel uitmaken van ons totale plan”, zegt Gio de Monte van Bouwbedrijven Jongen. “Wij juichen dit toe, een onzekere periode is daarmee afgesloten. De toren wordt links en rechts ingepakt met circa tien fraaie appartementen. De eerste schetsen staan op papier.”

Lees verder onder de afbeelding.

De appartementen maken deel uit van het woningbouwplan Park Zuytwillemsvaert. Recent is de verkoop van 22 hoek- en tussenwoningen gestart. Over enkele maanden komen ook de watervilla’s op de markt. De tien appartementen rond de toren zullen mogelijk al komende zomer gepresenteerd worden.

Beschermheren
Het is niet de eerste keer dat Koppens en Raemaekers optreden als beschermheren van erfgoed. Zo heeft Raemaekers samen met Erwin Strijbosch de oude ijzergieterij, een pand aan de Parallelweg, opgeknapt en omgebouwd tot de Weerter Stadsbrouwerij. Koppens heeft onder meer de restauratie van de Paterskerk mogelijk gemaakt, de historische waterput in de Kerkstraat in Nederweert zichtbaar gemaakt en een flinke duit in het zakje gedaan voor het ruiterstandbeeld van Philippe de Montmorency. Het beeld wordt dit jaar onthuld in Brussel, waarna het een toer langs andere plaatsen in Europa aflegt. In 2020 wordt het in Weert geplaatst.

Wat drijft de ondernemers om zich in te zetten voor de lokale geschiedenis? Koppens’ antwoord is treffend: “Ik heb het als ondernemer niet slecht gedaan en wil iets terugdoen voor de maatschappij.” Waar de voormalige Wertha Brouwerij lange tijd op de nominatie stond gesloopt te worden, wacht de toren dankzij de bedrijfsmecenassen nu een mooie toekomst. Wethouder Wendy van Eijk (Ruimtelijke Ordening) is blij dat er een goede en realistische invulling is voor de Mouttoren die recht doet aan het karakter van de toren. “De maatschappelijke functie en toegankelijkheid voor een breed publiek hebben een meerwaarde. Daarmee kunnen we dit erfgoed voor Weert behouden”, aldus Van Eijk.