Boerenkracht generaties in beweging

LIMBURG – Sociaal-documentair fotograaf Annie van Gemert portretteerde tussen 2015 en 2018 een groot aantal jonge en oudere generaties boeren en tuinders in Limburg, mét hun tradities en innovaties. Ze wil hiermee een positieve bijdrage leveren aan de beeldvorming van deze leveranciers van ons dagelijks brood.

De foto’s tonen bloeiende agrarische ondernemingen, groot en innovatief, maar ook traditionele boerenbedrijven die moeten vechten voor hun bestaan. De foto’s tonen boeren familieportretten verschillende oogsten en de verzorging van dieren op de boerderij. Het boerenleven in de context van de landschappelijke omgeving. Agrarisch journalist Marc van der Sterren ondersteunde de uitvoerige beeldreportage met een tiental interviews.

Boeren en tuinders in Nederland staan voor nieuwe uitdagingen. Met het ene been staan ze in de wereldeconomie, met het andere in de traditie van het kleinschalige boerenbestaan. Veel agrarische bedrijven houden op te bestaan, andere gaan mee met de stroom en stappen over op intensivering en schaalvergroting om te overleven. De melkrobot, de voederrobot en andere vormen van mechanisering veranderen de werkzaamheden en leefwijze voor het boerengezin ingrijpend. Tegelijkertijd groeit de vraag naar biologische, gezonde landbouwproducten en wil de consument meer betrokkenheid bij de voedselproductie. Vooral de jonge generatie boeren zoekt naar een eigen plaats in deze ontwikkelingen. De oudere generatie kan vaak niet meer investeren in vernieuwingen of heeft geen opvolgers meer. In het maatschappelijke en politieke debat komt men op voor het dierenwelzijn, maar is er niet altijd oog voor de leefsituatie van de mensen achter het bedrijf: het boerenwelzijn.

Annie van Gemert kwam terecht bij verschillende generaties boeren. Vader en zoon die in een maatschap samenwerken. De jongere generatie die klaarstaat het bedrijf van de ouders over te nemen. De vijftigers en de zestigers die niet mee kunnen met de vernieuwingen en daar niet meer in investeren. Ze zijn gedwongen om met beperkte middelen en vaak met verouderde machines te werken óf te stoppen met hun bedrijf. De tachtigers die op kleinschalig niveau blijven werken als keuterboeren. Generaties volgen elkaar op, zijn in beweging, of ze nu hun heil zoeken in het vernieuwen van hun bedrijven of vasthouden aan tradities.

Voor de interviews in dit boek, geschreven door de onafhankelijk agrarisch journalist Marc van der Sterren, zijn tien boeren gekozen uit de fotoreeks. Ieder van hen staat voor een andere richting binnen de agrarische sector. Aan het woord komen jonge en oudere generaties, een enkele boerin, een vrouwelijke schaapsherder, een biologische boer, een meer filosofische boer, een pleitbezorger van circulaire landbouw. Zij vertellen over het zware werk om de kost te verdienen, over hun visie op en passie voor het vak, over de band met hun dieren. Ook kritiek op de beperkingen die de overheid boeren anno 2018 oplegt, komt voorbij. Maar vooral zijn het verhalen uit het dagelijks leven van mensen, met wie wij de natuurlijke band in de afgelopen decennia wat verloren lijken te hebben. En hoe opmerkelijk is het dat deze verhalen juist getuigen van een modern bestaan gebaseerd op oude tradities.

Annie van Gemert werkt aan documentaire fotoprojecten waarvan de foto’s in boekvorm gepubliceerd worden. Haar interesse richt zich op werelden die op het punt staan te verdwijnen of te veranderen. Gedreven door haar nieuwsgierigheid naar levens die zich grotendeels achter gesloten deuren afspelen maakte zij projecten over onder meer jongensachtige meisjes en meisjesachtige jongens, kloosters, grote gezinnen en schooluniformen. Kenmerkend voor haar aanpak is dat zij deze besloten werelden vaak jarenlang volgt en observeert. Foto’s van Van Gemert zijn met grote regelmaat in Nederland en België tentoongesteld. Voor de fotoserie Jongens en meisjes ontving zij in 2010 de 2e prijs in de World Press Photo in de categorie portretten, waarmee deze foto’s wereldwijd te zien waren.

Het boek ‘BOERENKRACHT- Generaties in beweging’ is verkrijgbaar in de boekhandel
of te bestellen via www.annievangemert.com